इलामको माई नगरपालिका–१०, चिसापानीका शिक्षक ठहरसिंह बस्नेत र उनकी पत्नी विष्णुमाया चौंलागाईंको बिहे भएको २५ वर्ष बित्यो । तर, कुनै सन्तान भएनन् ।

बिहेको अढाई दशकपछिको एक दिन (आज) भने उनीहरूको मुहारमा बेग्लै खुसी छचल्किएको देखियो । जब, उनीहरूको हातमा करिब दुईमहिने शिशु छोराका रूपमा राखियो, दम्पती औधी रमाए, आँखामा हर्षका आँसु टिल्पिलाए ।

विष्णुमायाले काखमा लिएर छोराको अनुहार हेरिन् । ठहरसिंहले पत्नी र छोराको अनुहार नियाले । दम्पती मुस्कुराए । यो दृश्य हेरिरहेका सहभागीबीच फोटो खिच्ने होडबाजीझैं भयो । पालैपालो सबैले फोटो, भिडियो खिचे । कुनै नयाँ घटनाका रूपमा सामाजिक सञ्जालमा समेत पोस्ट्याइदिए ।

गत पुस अन्तिम साता माइजोगमाई गाउँपालिका–३, गिद्देभिरको ढुङ्गाको च्यापमा बेवारिसे अवस्थामा फेला परेका नवजात शिशु गाउँपालिकाले बस्नेत दम्पतीलाई प्रदान गरेको हो । फेला परेयता इलाम अस्पतालमा रहेका शिशुलाई कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी अस्पतालबाटै धर्मपुत्रका रूपमा बस्नेत दम्पतीलाई दिइएको छ ।

शिशु लिँदैगर्दा बस्नेत दम्पतीले खुसीसाथ १४ बुँदे सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरेको छ । र, बेवारिसे अवस्थामा भेटिएको शिशुलाई पालिकाले कार्यविधि नै बनाएर अभिभावकलाई कानुनी रूपमा जिम्मा लगाएको इलामको यो पहिलो घटना पनि हो ।

‘जीवनको पहिलो खुसी पाएको छु,’ सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गर्दै आजै बाबु बनेका ठहरसिंहले भने, ‘हामी यति हर्षित भएका छौं कि, व्यक्त गर्ने कुनै शब्द छैन । यो शिशु जिम्मा बुझ्दैगर्दा हामीले गरेका लिखित–अलिखित सबैखाले प्रतिबद्धता पूरा गर्नेछौं ।’

गाउँपालिकाका अनुसार बस्नेतका तीन दाजु–भाइमा पनि तीनैजनाका सन्तान छैनन् । ठहरसिंह दम्पतीले सन्तानोत्पादनबारे चिकित्सकसँग पनि सल्लाह नलिएका होइनन् । तर, डाक्टरले प्रमाणित गरिदिए–उनीहरू दुवैजनाबाट कुनै सन्तान जन्मिँदैनन् ।

बिहेपछि सन्तान, घर–परिवार, नातागोता नेपाली समाजको परम्परा र प्राकृतिक पक्ष पनि हुन् । बस्नेत र चौंलागाईंको पनि बिहेको सामाजिक योजना अरूको भन्दा फरक थिएन । तर, यो योजना पूरा हुन नपाएकामा उनीहरूमा रहेको चिन्ता अब खुसीमा परिणत भएको छ ।

माइजोगमाई गाउँपालिका अध्यक्ष कुशबहादुर थेबेले बेवारिसे शिशु फेला परेपछि त्यसको कार्यविधि नै निर्माण गरी पालिकाले अरूभन्दा फरक काम गरेको बताए ।

‘हामीले बेवारिसे शिशु व्यवस्थापनमा बेग्लै कार्यविधि बनायौं, अदालतबाटसमेत सुझाव लिएर कानुनी रूपमा नै यो शिशु हस्तान्तरण गरेका छौं,’ उनले भने, ‘यो शिशु जिम्मा लिन पालिकामा ११ दम्पतीले निवेदन दिएका थिए । सबैभन्दा उपयुक्त आधारसहितको निवेदकलाई शिशु प्रदान गर्ने निर्णय कार्यपालिका बैठकले गरेको हो ।’

गाउँपालिका उपाध्यक्ष प्रविना राईले शिशुलाई राम्रोसँग हेरचाह र पालनपोषण गर्न बस्नेत दम्पतीलाई आग्रह गरिन् । ‘यी शिशुको पालनपोषण, शिक्षा–दीक्षामा कमी हुनेछैन भन्ने गाउँपालिकाको विश्वास छ,’ उनले भनिन्, ‘हामी बेला–बेला अनुगमन पनि गर्नेछौं ।’

इलाम अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा.प्रभु साहले शिशुको स्वास्थ्य राम्रो रहेको बताए । उनले शिशुलाई बाहिरी संक्रमणबाट बचाउन र स्वास्थ्यमा ख्याल राख्न उनका नवअभिभावकलाई आग्रह पनि गरे ।  अन्दाजी तीन–चार दिनको जस्तो देखिने शिशु (छोरा) स्थानीयले घाँस काटेर फर्किनेक्रममा फेला पारेका थिए । प्रहरीले स्थानीयको सहयोगमा उद्धार गरेको थियो ।
पालिका पेज  बाट साभार