छाउपडी हुँदा छाउगोठमा सुतिरहनुभएकी पञ्चेश्वर गाउँपालिका–४ फ्याउलीकी १६ वर्षीया अनिता चन्दको सर्पको टोकाईबाट साउन २३ गते मृत्यु भएको छ । जवलपुर माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा १० मा अध्ययनरत अनिताको साउन २३ गते राति सर्पको टोकाईबाट मृत्यु भएको स्थानीय जनकबहादुर चन्दले बताउनु भयो । मृतक बालिकाको घर पञ्चेश्वर गाउँपालिका केन्द्र नजिकै रहेको छ । छाउगोठमा सुतिरहेको समयमा राति १ बजे सर्पको टोकाइका कारण अचेत हुनुभएकी चन्दको एक–डेढ घण्टामै मृत्यु भएको मृतका बुवा रधि चन्दले बताउनु भयो ।
पञ्चेशवरमा वर्षेनी सर्पको टोकाईबाट दुई–तीन जना स्थानीयको ज्यान जाने गरेको छ । सर्पदंशको उपचार अभावमा जिल्लाको पञ्चेश्वरलगायतका क्षेत्रमा सर्पको टोकाइबाट वर्षेनी नागरिकहरुले ज्यान गुमाउनु पर्ने बाध्यता रहेको पञ्चेश्वर गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष विना भट्टले बताउनु भयो ।
उहाँका अनुसार पञ्चेश्वरको दुर्गम गाउँहरुबाट सदरमुकामस्थित जिल्ला अस्पताल पुग्न झण्डै आठ घण्टा लाग्ने भएकाले समस्या हुने गरको छ । छाउपडी प्रथा उन्मूलन गर्न कानुन निर्माण गरिएको भए पनि सुदूरपश्चिम प्रदेशका दुर्गम क्षेत्रका गाउँ समाजमा उक्त कानुन बारे बेखबर रहेको पाइएको छ । अहिले पनि छाउपडीहरुलाई छाउगोठमा सुताउने लगायतका विभेदहरु गरिदै आइएको पाइएको छ ।
मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को परिच्छेद १० मा भेदभाव र अपमानजनक व्यवहारसम्बन्धी कसूर शिर्षकको दफा १६८ को उपदफा ९३० मा महिलाको रजस्वला र सुत्केरी अवस्थामा छाउगोठमा राख्न वा त्यस्तै अन्य कुनै किसिमको भेदभाव, छुवाछुत वा अमानवीय व्यवहार गर्नु वा गराउनु हुदैन भनिएको छ । यस्तो कार्य गरेको ठहरिएमा ३ महिनासम्म कैद वा ३ हजार रुपियाँसम्म जरिवाना हुनसक्ने व्यवस्था यस ऐनमा गरिएको छ ।
सार्वजनिक ओहदाको व्यक्तिले यस्तो विभेद गरेको ठहरिएमा अन्य व्यक्तिलाई हुने सजाय भन्दा दोब्बर सजाय हुने व्यवस्था गरिएको छ । सोही कानुनको दफा १६९ मा यस्तो कसुर गर्ने व्यक्तिबाट पीडितलाई पुगेको क्षति र पीडा बापत मनासिव क्षतिपुर्ति भराइदिनु पर्ने व्यवस्था समेत रहेको छ ।
